Liever luisteren? Deze Perspective is ook te beluisteren op Spotify.
Luxe heeft een internationale taal ontwikkeld. Een taal die we niet meer hoeven uit te leggen, omdat we haar zijn gaan herkennen. De fotografie van een product, het ontwerp van de verpakking, de materialen, de omgeving waarin het wordt verkocht en zelfs de woorden waarmee een merk zichzelf beschrijft: samen kunnen ze vrijwel direct duidelijk maken dat iets tot de wereld van luxe behoort. Voor nieuwe parfummerken met internationale ambities is dat aantrekkelijk. Bestaande ideeën over luxe kunnen in verschillende markten richting geven aan de manier waarop een merk zich presenteert. Er is al een visuele en culturele grammatica. Wie die beheerst, wordt gemakkelijker begrepen, omdat veel van de boodschap besloten ligt in internationaal herkenbare codes.
Maar waarom verwachten we eigenlijk dat een merk dat internationaal zichtbaar wil worden eerst een bestaande taal leert spreken? Waarom zien we het gebruik van vertrouwde codes als een weg naar internationale acceptatie? Als merken uit steeds meer delen van de wereld dezelfde codes overnemen om als mondiale luxe te worden herkend, ontstaat een lastigere vraag: wordt luxe werkelijk globaler, of verspreidt een bestaande definitie van luxe zich simpelweg verder over de wereld?
En als dat laatste gebeurt, wat blijft er dan over van de eigenheid die luxe bijzonder moet maken? Hoe onderscheidend kan een internationale luxetaal blijven wanneer iedereen haar spreekt? Daarin schuilt misschien een paradox. Hoe beter die taal werkt om herkenning te creëren, hoe groter de kans dat die herkenning tot eenvormigheid leidt. Meer merken uit meer delen van de wereld, maar steeds dezelfde beeldtaal.
Het antwoord hoeft niet te zijn dat een merk zijn geografische of culturele oorsprong letterlijk laat zien. Om die achtergrond tot een eigen uitdrukking te maken, zijn onderzoek, interpretatie en abstractie nodig. Pas daarna kan een concept ontstaan en uiteindelijk een eigen vorm en beeldtaal. Een culturele of historische achtergrond hoeft zich dus niet rechtstreeks te vertalen in traditionele symbolen, lokale ingrediënten of herkenbare verwijzingen. Juist in de ruimte tussen oorsprong en uitdrukking kan iets eigens ontstaan.
De vraag is daarom niet alleen hoe een merk zijn culturele achtergrond vertaalt naar een eigen vorm van luxe. Interessanter is waarom bepaalde ideeën over luxe internationaal zo vanzelfsprekend zijn geworden dat andere uitdrukkingen zich daartoe lijken te moeten verhouden. Waarom zouden gevestigde codes het uitgangspunt moeten zijn voor internationale herkenning, acceptatie en succes?
Er kan een andere dynamiek ontstaan wanneer verschillende uitdrukkingen van luxe naast elkaar bestaan. Als luxe niet langer door één internationaal herkenbare taal wordt bepaald, kan ook veranderen hoe we luxe herkennen, begrijpen en waarderen. Dat betekent niet dat de ene voorgeschreven taal plaatsmaakt voor een andere. Wat als meerdere talen naast elkaar kunnen bestaan, elk gevormd door een andere culturele en historische context?
Misschien gaat de volgende fase van luxe dan niet over steeds meer merken die dezelfde taal leren spreken, maar over hoeveel verschillende talen luxe kan spreken.
Luxe heeft een internationale taal ontwikkeld. Een taal die we niet meer hoeven uit te leggen, omdat we haar zijn gaan herkennen. De fotografie van een product, het ontwerp van de verpakking, de materialen, de omgeving waarin het wordt verkocht en zelfs de woorden waarmee een merk zichzelf beschrijft: samen kunnen ze vrijwel direct duidelijk maken dat iets tot de wereld van luxe behoort. Voor nieuwe parfummerken met internationale ambities is dat aantrekkelijk. Bestaande ideeën over luxe kunnen in verschillende markten richting geven aan de manier waarop een merk zich presenteert. Er is al een visuele en culturele grammatica. Wie die beheerst, wordt gemakkelijker begrepen, omdat veel van de boodschap besloten ligt in internationaal herkenbare codes.
Maar waarom verwachten we eigenlijk dat een merk dat internationaal zichtbaar wil worden eerst een bestaande taal leert spreken? Waarom zien we het gebruik van vertrouwde codes als een weg naar internationale acceptatie? Als merken uit steeds meer delen van de wereld dezelfde codes overnemen om als mondiale luxe te worden herkend, ontstaat een lastigere vraag: wordt luxe werkelijk globaler, of verspreidt een bestaande definitie van luxe zich simpelweg verder over de wereld?
En als dat laatste gebeurt, wat blijft er dan over van de eigenheid die luxe bijzonder moet maken? Hoe onderscheidend kan een internationale luxetaal blijven wanneer iedereen haar spreekt? Daarin schuilt misschien een paradox. Hoe beter die taal werkt om herkenning te creëren, hoe groter de kans dat die herkenning tot eenvormigheid leidt. Meer merken uit meer delen van de wereld, maar steeds dezelfde beeldtaal.
Het antwoord hoeft niet te zijn dat een merk zijn geografische of culturele oorsprong letterlijk laat zien. Om die achtergrond tot een eigen uitdrukking te maken, zijn onderzoek, interpretatie en abstractie nodig. Pas daarna kan een concept ontstaan en uiteindelijk een eigen vorm en beeldtaal. Een culturele of historische achtergrond hoeft zich dus niet rechtstreeks te vertalen in traditionele symbolen, lokale ingrediënten of herkenbare verwijzingen. Juist in de ruimte tussen oorsprong en uitdrukking kan iets eigens ontstaan.
De vraag is daarom niet alleen hoe een merk zijn culturele achtergrond vertaalt naar een eigen vorm van luxe. Interessanter is waarom bepaalde ideeën over luxe internationaal zo vanzelfsprekend zijn geworden dat andere uitdrukkingen zich daartoe lijken te moeten verhouden. Waarom zouden gevestigde codes het uitgangspunt moeten zijn voor internationale herkenning, acceptatie en succes?
Er kan een andere dynamiek ontstaan wanneer verschillende uitdrukkingen van luxe naast elkaar bestaan. Als luxe niet langer door één internationaal herkenbare taal wordt bepaald, kan ook veranderen hoe we luxe herkennen, begrijpen en waarderen. Dat betekent niet dat de ene voorgeschreven taal plaatsmaakt voor een andere. Wat als meerdere talen naast elkaar kunnen bestaan, elk gevormd door een andere culturele en historische context?
Misschien gaat de volgende fase van luxe dan niet over steeds meer merken die dezelfde taal leren spreken, maar over hoeveel verschillende talen luxe kan spreken.