terug naar perspectives

Ik ben getraind om te kijken

Van de oprichter

Liever luisteren? Deze Perspective is ook te beluisteren op Spotify.

Als interieurarchitect leer je dat kijken een van de belangrijkste vaardigheden is. Dat klinkt eenvoudig, maar het gaat om meer dan de vraag of je een ruimte mooi vindt.

Kijken betekent begrijpen wat een ruimte is voordat je bedenkt wat je ermee wilt doen. Wat is er al? Welke beperkingen zijn er? Hoe gebruiken mensen de ruimte werkelijk? En vooral: welk probleem probeer je op te lossen? Pas als je goed hebt gekeken, begin je de mogelijkheden te zien. Een kant-en-klaar idee werkt zelden. Een ruimte biedt soms mogelijkheden waar je nog niet aan had gedacht, maar stelt ook grenzen. De vraag, de ruimte en de eisen moeten bij elkaar passen. En de keuzes die je vervolgens maakt, moeten logisch zijn. Waarom deze oplossing, in deze ruimte, voor deze specifieke vraag? Het resultaat moet er niet alleen goed uitzien, maar ook werken. Je kijkt, stelt vragen, verkent en ontdekt geleidelijk wat belangrijk is en wat niet. Wat moet er zijn en wat kan weg? Minder is meer is misschien een oud ontwerpprincipe, maar de gedachte erachter is altijd bij me gebleven.

Na tien jaar als interieurarchitect stapte ik over naar de parfumdistributie, waar ik meer dan zestien jaar heb gewerkt. Ik dacht dat ik het ontwerpen achter me had gelaten. Achteraf besef ik dat ik meer uit dat vak meenam dan ik dacht. Ik stelde nog steeds dezelfde soort vragen, nu over merken, retailers en markten. Waarom werkt een merk in de ene winkel wel en in de andere niet? Waarom kan een beslissing die voor een merk logisch lijkt, een distributeur voor problemen stellen? Na verloop van tijd begin je verbanden te zien. Je merkt iets op en begrijpt soms pas jaren later waarom het belangrijk was. Je voelt ook wanneer iets niet helemaal klopt, zelfs als iedereen het als normaal beschouwt.

Ik volg nog steeds hoe de parfumindustrie verandert en probeer te begrijpen wat die veranderingen betekenen. De markt consolideert, merken verkopen rechtstreeks aan consumenten en retailers worden zelf distributeurs. Ik begrijp de logica achter veel van die beslissingen, maar wil ook weten wat ze teweegbrengen. Maakt een groter portfolio elk merk werkelijk sterker? Wat gebeurt er met de relatie met retailers wanneer een merk rechtstreeks verkoopt? En wat verandert er wanneer steeds meer distributie in handen komt van een kleiner aantal bedrijven? Ik heb niet alle antwoorden. Maar “zo werkt de markt nu eenmaal” is voor mij nooit een bevredigend antwoord geweest.

Wat voor het ene bedrijf logisch is, kan voor een ander totaal niet passen. De context doet ertoe. De vraag, de omstandigheden en de keuzes die je maakt, moeten samen kloppen. Iets is niet automatisch een goede keuze omdat het ergens anders werkt of omdat steeds meer bedrijven het doen. Net als bij ontwerpen wil ik uiteindelijk terug naar de essentie. Wat is de werkelijke vraag? Wat is belangrijk? Wat proberen we te bereiken? En wat kunnen we weglaten?

Achteraf voelt de overstap van architectuur naar distributie en nu naar strategie logischer dan ik destijds had gedacht. Het onderwerp veranderde, maar mijn manier van denken blijkbaar niet.